Rapor nedir?
Rapor ya da desen raporu, desenin bir yüzey boyunca devam etme biçimidir. Desinatörler baskıyı rapor birimi ya da rapor karesi denen tek bir dikdörtgen olarak hazırlayıp bu birimin kopyalarını kumaşın hem boyuna hem enine, kenar kenara dizer. İyi kurulmuş bir raporda bir birimin nerede bitip ötekinin nerede başladığını kimse göremez, desen kesintisiz görünür. Raporlu (seamless) desen derken kastedilen de bu.
Bir raporu iki bilgi tanımlar. Rapor ölçüsü, birimin baskı ölçüsündeki eni ve boyudur. Santimetre ya da inçle, belli bir çözünürlükte de pikselle ifade edilir. Rapor çeşidi ise kopyaların nasıl dizildiğini söyler. Aynı motif her çeşitte dizilebilir, ama bitmiş bir birimin kenarları tek bir dizilim için birbirine denk getirilir: blok için hazırlanmış birimi aşağı kaydırırsanız ek yerleri belli olur. Raporlama programlarının önce çeşidi sorması bu yüzden.
Blok rapor (tam / düz rapor)
Blok
- Diğer adları
- Tam rapor, düz rapor (İng. full drop, straight, basic, square repeat)
- Ne kayar
- Hiçbir şey: birimler yan yana ve tam alt alta dizilir
- Uygun olduğu işler
- Geometrik desenler, ekoseler, zemini dolduran küçük motifler ve hizalı durması gereken tasarımlar
En basit dizilim bu: birim, bir ızgaradaki gibi düz sıralar ve sütunlar boyunca tekrar eder. Hızlı kurulur, kontrolü de kolay. Geometrik baskılara, ekoselere ve küçük, sık motiflere uyar. Zayıf noktası ızgaranın kendisi. Motif büyükse ya da tek başına duruyorsa göz sıraları ve sütunları seçer; bazen bunlar desinatörün hiç çizmediği çizgiler gibi görünür. Ayrıntılar blok rapor rehberinde.
Yarım rapor (half drop)
Yarım rapor
- Diğer adları
- Soter rapor (İng. half-drop match, drop repeat)
- Ne kayar
- Her iki sütundan biri, birim boyunun yarısı kadar aşağı
- Uygun olduğu işler
- Büyük çiçek desenleri, nevresim, perde ve duvar kâğıdı gibi ızgaranın belli olacağı işler
Her sütun bir öncekine göre yarım birim aşağı kaydığı için motifler sıralar yerine çapraz hatlara dizilir. Baskı tek ve kesintisiz bir akış gibi görünür. Büyük çiçek desenlerinde ve geniş ev tekstili kumaşlarında genellikle yarım raporun seçilmesi de bundan. Kesikli çizgi işe yarar bir bilgiyi de gösteriyor: yan yana iki birimden, düz blok gibi tekrar eden bir dikdörtgen çıkar. Yarım rapor elle bu yolla kurulur. Devamı yarım rapor (half drop) rehberinde.
Tuğla rapor
Tuğla
- Diğer adları
- Yarım tuğla (İng. half brick, half-brick repeat)
- Ne kayar
- Her iki sıradan biri, birim eninin yarısı kadar yana
- Uygun olduğu işler
- Yatay akışlı tasarımlar ve kumaş topunda yana çevrilerek yerleştirilen baskılar
Tuğla rapor, yana yatırılmış bir yarım rapordur. Her birim sırası, duvardaki tuğla sıraları gibi yarım birim yana kayar. Motifler yine çapraz hatlara dizilir ama düzen yatay ritmini korur. Burada blok gibi tekrar eden dikdörtgen iki birim yüksekliğinde. Ayrıntılar için tuğla rapor rehberine bakın.
Yatay ve dikey rapor
Bazı tasarımların yalnızca tek yönde devam etmesi yeterli. Yatay rapor soldan sağa ek yeri göstermeden birleşir, yukarıdan aşağıya birleşmez. Etek ucu boyunca, perdenin alt kenarında ya da havlunun eninde uzanan bir bordür böyledir. Dikey rapor ise yalnızca yukarıdan aşağıya birleşir. Kumaş boyunca inen çizgi ve bantlar için kullanılır.
Yalnızca bir çift kenarın buluşması gerektiği için öbür yön serbest kalır: bordür üstte silikleşerek bitebilir, çizgi yanlarda kesilebilir. Bazı kaynaklar tuğladaki ve aşağı kaydırmalı (drop) raporlardaki kaydırmayı da yatay ya da dikey kaydırma diye anar. O yüzden bir brief’te hangisinin kastedildiğini kontrol edin.
Ayna rapor
Ayna
- Diğer adları
- Kapaklama ya da aynalı rapor (İng. mirrored, reflected repeat)
- Ne kayar
- Birim, her iki sütundan birinde sağ-sol, her iki sıradan birinde alt-üst ters çevrilir
- Uygun olduğu işler
- Simetrik görünmesi istenen süslemeli, damask benzeri ve geometrik tasarımlar
Ayna raporda birim kopyalanmaz, aynalanır. Her kenar kendi yansımasıyla buluştuğu için ek yerleri yapısı gereği kesintisizdir. Dört birimin birleştiği yerlerde de motifler simetrik gruplar oluşturur. Serbest bir eskizi süslemeli bir desene çevirmenin kısa bir yolu bu. Bedeli şu: her şey simetrik olur ve çiçek gibi doğal motiflerde bu katı durabilir. Raporun tamamı dört birim: ikisi yan yana, ikisi alt alta.
Ayna rapor, MYTH’in Akıllı Raporlama (Make Seamless) aracında yapılabilen rapor çeşitlerinden biri değil. MYTH’te yalnızca Mockup Oluşturma aracında, deseni ürünün bir alanına yerleştirme seçeneklerinden biri olarak geçer. MYTH Edit’teki Yansıtma Modu ise başka bir şey: frame’in kenarından taşan motifi karşı kenardan içeri geri getirir, böylece blok rapor birimi kurar. Hiçbir şeyi yansıtmaz.
Desinatörlerin kullandığı diğer düzenler
- Baklava dilimi ya da merkezli rapor. Birimin her köşesine birer motif, ortasına da bir motif daha konur. Motifler böylece çaprazlara dizilip baklava dilimleri çizer. Birim birim bakıldığında bu, eni boyunun yarısı kadar olan bir birimle kurulmuş yarım rapordur.
- Ogee. S kıvrımlarından oluşan soğan biçimli bir kafes. Her gözünde çerçevelenmiş bir motif durur. Damasklarda ve geleneksel duvar kâğıtlarında sık görülür. Gözler de baklava dilimindeki gibi çapraz bir düzende sıralanır.
- Serpme (tossed, scattered). Motifler birimin içine farklı açılarda ve aralıklarla yerleştirilir. Böylece baskı rastgele görünür, altı üstü belli olmaz. Altta yatan düzen yine blok ya da yarım rapor. Yönü olmadığı için kesim parçaları kumaşa düz de ters de yerleştirilebilir, bu da kesimde kumaştan tasarruf sağlar.
- Yarım dışındaki kaydırmalar. Üçte bir ya da çeyrek kaydırmada her sütun birimin üçte biri ya da dörtte biri kadar kayar. Motifler böylece eğik şeritler gibi görünen çapraz hatlara dizilir. Bazı stüdyolar bunlara basamaklı ya da diyagonal rapor der.
- Çevirme rapor. Motif bir konumdan ötekine çeyrek ya da yarım tur döndürülür. Böylece kumaşın her yanında farklı yöne bakar.
Yeterince büyük bir dikdörtgen aldığınızda bunların hepsi yine düz bir ızgarada tekrar eder: yarım rapor ve tuğlada iki birim, üçte bir kaydırmada üç, ayna ve çevirme raporda dört birim yeter. Bu dikdörtgene raporun tamamı (full repeat) denir.
Hangi ürüne hangi rapor
| Ürün | Yaygın düzen | Neden |
|---|---|---|
| Yatak takımı ve nevresim | Allover baskıda yarım rapor, ürüne göre kurgulanmış tasarımda pano (placement) | Izgaranın belli olacağı geniş yüzeyler; nevresim tek bir büyük pano da taşıyabilir |
| Perde | Yarım rapor ya da blok | Perde kanatları yan yana asılır; desenleri birbirine denk getirmek için ne kadar kumaş gideceğini rapor boyu belirler |
| Döşemelik | Parçaya göre ölçeklenmiş blok ya da yarım rapor | Büyük motifler oturak ve sırtlıklara ortalanır, bu yüzden rapor büyüdükçe fire de artar |
| Hazır giyim | Blok, yarım rapor ya da serpme, çoğunlukla küçük ölçekte | Küçük ve yönsüz raporlarda parçalar kumaştan her yönde kesilebilir |
| Bordür, etek ucu ve havlu şeridi | Yatay | Tasarımın tek bir kenar boyunca devam etmesi yeterli |
| Çizgi ve bant | Dikey | Kumaş boyunca uzanır |
| Eşarp, tişört baskısı, kırlent panosu | Pano / parça baskı (raporsuz) | Tasarım, kenarları dahil tek bir forma göre hazırlanır |
Bunlar kural değil, alışkanlık. Küçük, sık çiçekli (ditsy) bir baskı nevresimde blok olabilir, büyük bir çiçek deseni de bluzda tuğla olarak işe yarayabilir. Karar, baskının ne kadarının aynı anda görüldüğüne ve o boyutta ızgaranın belli olup olmayacağına bağlı.
Rapor ölçüsü, kumaş eni ve şablonlar
Rapor ölçüsü ürüne ve kumaşın nasıl basılacağına göre seçilir. Ende, raporun kumaşa tam sayıda sığmasına bakın: kumaş sabit bir ende basılır ve bu eni tam bölen bir rapor, kumaş kenarında yarım kalmış motif bırakmaz. Hazır giyim kumaşlarının eni çoğunlukla 140-150 cm civarında. Nevresimlik ev tekstili kumaşları ise çoğu zaman iki metreden geniş üretilir, yani büyük bir rapor orada daha rahat sığar.
Boyda ise rotasyon baskı kesin bir sınır koyar. Her renk silindir biçimli bir şablonla basılır ve desen şablonun her turunda bir kez tekrar eder. Bu yüzden rapor boyu ya şablonun çevresine eşit olmalı ya da bu çevreyi tam bölmeli. Yaygın ölçülerden biri 64 cm çevre; daha uzun raporlar için daha büyük şablonlar kullanılır. Düz şablon (flat) baskıda da şablonun boyutu raporu aynı şekilde sınırlar. Dijital baskıda şablon olmadığı için rapor her ölçüde olabilir. Tek şart, dosyanın baskı ölçüsünde yeterli çözünürlükte olması.
Bazı baskı atölyeleri rapor birimini ve rapor çeşidini ister, bazıları da raporun tamamını tek bir dikdörtgen olarak. Dışa aktarmadan önce çalıştığınız atölyeye hangisini istediğini sorun.
MYTH’te rapor çeşitleri
Akıllı Raporlama her tasarımı beş çeşitten birinde raporlu desene çevirir: Blok, Yarım rapor, Tuğla, Yatay ve Dikey. Yeni bir rapor birimi üretir, orijinali olduğu gibi bırakır. Var olan bir raporu başka bir çeşide de dönüştürebilir.
Normal moddaki Desen Oluştur’un ve Soyut Desen Oluştur’un Rapor modunda da aynı beş çeşit var. Bunlara, tişört ya da eşarp tasarımı gibi tekrar etmeyen tek bir baskı için Pano / parça baskı (Placement Design) eklenir. Raporu kontrol etmek için MYTH Edit’te açın. Rapor olarak önizle, frame’i beş çeşidin her birinde rapor ölçüsü, boşluk ve rapor çizgileriyle gösterir. A3 baskı önizleme ise raporu santimetre cetveliyle gerçek ölçüsünde yerleştirir.
Baklava dilimi, ogee ve serpme düzenler bir rapor biriminin içine çizilip blok ya da yarım rapor olarak tekrarlanabilir. Tasarım arşivi MYTH Digi’de, Rapor görünümü arşivdeki her tasarımı Blok, Yarım rapor, Tuğla, Yatay ya da Dikey rapor olarak gösterir.
